Theo Hãng tin AP dẫn các báo cáo mật gửi các quốc gia thành viên ngày 1.9, IAEA cho biết kết quả xác minh cho phép cơ quan này xác định chính quyền ông Bashar al-Assad đã không báo cáo về vật liệu, cơ sở và hoạt động hạt nhân theo yêu cầu của Hiệp định không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).
Quang cảnh các tòa nhà bị hư hại ở Deir al-Zor, miền đông Syria hồi tháng 2.2014
ẢNH: REUTERS
Các nội dung được đề cập gồm một lò phản ứng hạt nhân từng được xây dựng tại Deir el-Zour, một cơ sở liên quan sản xuất nhiên liệu và một địa điểm phục vụ lưu trữ vật liệu.
Deir el-Zour từ lâu là tâm điểm trong hồ sơ hạt nhân Syria. Cơ sở tại đây bị Israel không kích và phá hủy năm 2007. Sau đó, Syria đã san bằng địa điểm này và không giải đáp đầy đủ các câu hỏi của IAEA liên quan hạt nhân. IAEA từng lấy mẫu tại khu vực vào năm 2024 và cho biết phát hiện các hạt urani.
Ngày 29.8, các thanh sát viên IAEA trở lại Deir el-Zour để theo dõi hoạt động khai quật tại hiện trường. "Dựa trên những quan sát được thực hiện tại hiện trường, cơ quan này xác nhận rằng hệ thống làm mát vừa được phát hiện phù hợp với hệ thống của một lò phản ứng hạt nhân", theo IAEA.
Syria sẽ giữ lại vật liệu hạt nhân mới phát hiện dưới sự giám sát của IAEA
IAEA cũng xác định 3 địa điểm khác có "liên quan về mặt chức năng" với cơ sở Deir el-Zour. Theo tài liệu, các địa điểm này từng được sử dụng hoặc dự kiến sử dụng cho các hoạt động như chuyển đổi, chế tạo nhiên liệu, lưu trữ tạm thời vật liệu xây dựng và xử lý vật liệu phục vụ công trình.
Trong chuyến làm việc tại Syria, Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi cùng một nhóm thanh sát viên cấp cao còn đến kiểm tra một địa điểm trước đây chưa được công khai.
Chính quyền Syria ngày 17.7 đã thông báo với IAEA về sự tồn tại của địa điểm này và mời cơ quan quốc tế phối hợp kiểm tra, xác minh cũng như đánh giá bất kỳ vật liệu hạt nhân nào được tìm thấy.
Theo IAEA, tại đây có các thanh nhiên liệu bọc ngoài chứa kim loại uranium tự nhiên. Sau khi kiểm tra, cơ quan này xác nhận sự hiện diện của khoảng 73 tấn uranium kim loại tự nhiên. "Toàn bộ vật liệu hạt nhân này hiện nằm dưới sự kiểm soát và giám sát chặt chẽ của cơ quan", báo cáo của IAEA nêu.
Bình luận (0)